Psikolog Lev Vygotsky, eğitimde ve insan gelişimini anlama biçimimizde derin bir iz bıraktı. Kendisine atfedilen sözlerden biri, "Kendi deneyiminden daha iyi bir öğrenme yoktur", bilginin anlam kazanmasının yaşamak, uygulamak ve eyleme dönüştürmekle mümkün olduğunu özetlemektedir.

Teorinin ötesinde, Vygotsky bize öğrenmenin bilgi biriktirmek olmadığını, gerçek durumlarda uygulamaya koymak olduğunu düşünmemizi öneriyor. Hatalar, ayarlamalar ve keşiflerle dolu bir süreçtir. Aşağıda, bu bakış açısını günlük hayatta nasıl uygulayabileceğimizi ve modern dünya için hangi dersleri çıkarabileceğimizi anlatıyoruz.

1. Bilgiyi eyleme dönüştürmek

Deneyim, bildiklerimizin pratiğe döküldüğünde inşa edilir. Bir konu hakkında okumak veya bir açıklama dinlemek faydalıdır, ancak öğrenme, bunu uygulamakla pekişir. Bir tarifi pişirmek, bir çalışma tekniğini uygulamak veya yeni bir çalışma yöntemini denemek, eylemin teoriyi yeteneğe dönüştürdüğü örneklerdir.

2. Hatasız öğrenmek korkusuzca

Vygotsky için, hata yapmak bir başarısızlık değildir, sürecin bir parçasıdır. Her hata, bilgiyi güçlendiren bir düzeltme ve ayarlama kapısını açar. Modern hayatta bu, tökezlemelerin kaçınılmaz olduğunu kabul etmek ve bunları analiz ederek gelişim fırsatlarına dönüştürmek anlamına gelir.

3. Sonuçları gözlemlemek ve geri bildirim vermek

Deneyim, olanlar üzerine düşünülünce öğrenmeye dönüşür. Sonuçları gözlemlemek ve geri bildirim almak (bir mentor, bir arkadaş veya kendimizden) neyin işe yaradığını ve neyin yaramadığını belirlememize yardımcı olur. Bu eylem, gözlem ve ayarlama döngüsü, her alanda ilerlemek için anahtardır.

4. Anlamlı ve amaçlı pratik yapmak

Bir eylemi tekrar etmek yeterli değildir. Öğrenme, net bir amaca sahip olduğunda güçlenir. Vygotsky, pratiğin motive eden ve yön veren bir hedefle bağlantılı olması gerektiğini vurgulamıştır. Örneğin, bir dili öğrenmek, sadece kelime ezberlemekten ziyade gerçek durumlarda iletişim kurmak için kullanıldığında daha etkili hale gelir.

5. Rehberlikten özerkliğe geçiş

Vygotsky’nin teorisinde merkezi bir unsur, “yakın gelişim alanı”dır. Bir kişinin, başkalarının desteği sayesinde ilerlediği ve sonunda kendi başına yapabildiği alan. Günlük hayatta bu, yardım alarak (bir öğretmen, bir meslektaş, bir eğitim) öğrenmek ve ardından bağımsızlık kazanmaktır. Rehberli deneyim, otonom bir yetenek haline dönüşür.

6. Deneyimi bilgiye dönüştürmek için düşünmek

Yansıtma olmadan pratik yapmak, hataları veya işe yaramayan alışkanlıkları pekiştirebilir. Bu nedenle, Vygotsky öğrenmenin analiz ve bilinç gerektirdiğini ısrarla belirtmiştir. Yaşananları düşünmek, kalıpları tanımlamak ve sonuçlar çıkarmak, deneyimi kalıcı bilgiye dönüştürür.

7. Deneyimi yeni bağlamlarda uygulamak

En değerli öğrenme, farklı durumlara uyum sağlayabilendir. Bir iş projesinde öğrenilenler, kişisel hayatta da işe yarayabilir ve tersine. Bu becerilerin transferi, deneyimin tek bir alanda kalmadığını, genişlediğini ve tüm yaşamı zenginleştirdiğini gösterir.

Modern hayat için geçerli bir ders

Vygotsky’ye atfedilen bu söz, gerçek öğrenmenin soyut bir şekilde değil, pratikte gerçekleştiğini hatırlatıyor. Yapmak, hata yapmak, düzeltmek ve düşünmek, bilgiyi yeteneğe dönüştürmek için ayrılmaz adımlardır. Ancak, yalnızca deneyim yeterli değildir; gerçek bir ilerleme için rehberlik, amaç ve analiz gereklidir.

Sonuç olarak, öğrenilenleri "yaşamak", onu bizim bir parçamız haline getirir. Deneyim, düşünme ve destek ile birlikte, faydalı bilgiye ve bağımsızlıkla büyümemizi sağlayan yetkinliklere dönüşür.